ADHD op school

Hoe vaak komt ADHD voor op school?
Welke invloed heeft ADHD op de leerkracht en de klas?
Heeft de leerkracht voldoende kennis?
Wat doet ADHD met de leerling zelf?
Welke gedragsproblemen komen voor?
Kunnen de andere kinderen helpen?
Hoe zit het met andere leerstoornissen?
Wat te doen bij de overgang naar het Voortgezet Onderwijs?

Hoe vaak komt ADHD voor op school?
ADHD is een veelvoorkomend probleem op de basisschool. Bij 3 tot 4% van de kinderen onder de 12 jaar wordt de diagnose gesteld. De kans is dus groot dat minimaal één kind in elke klas ADHD heeft. In totaal spreken we over ruim 44.000 kinderen waarvan het bekend is dat ze ADHD hebben.

Welke invloed heeft ADHD op de leerkracht en de klas?
ADHD heeft niet alleen invloed op het kind zelf, maar ook op de klas én de leerkracht. Een kind met ADHD in uw klas vormt voor u een extra belasting. Er wordt extra aandacht van u gevraagd en dat kan de prestaties van de verdere klas nadelig beïnvloeden. Uit onderzoek blijkt dat de helft van de leerkrachten van mening is dat regulier onderwijs niet is ingericht op kinderen met ADHD.

De invloed kan ook positief zijn. Veel kinderen met ADHD zijn actief, creatief, goed in spel en soms zijn ze heel getalenteerd. Maak gebruik van deze vaardigheden; zij willen graag helpen, reageren spontaan en ze willen graag vooruit.

Heeft de leerkracht voldoende kennis?
In totaal zijn er meer kinderen met ADHD in het reguliere dan in het speciaal onderwijs (relatief komt ADHD juist vaker in het speciaal onderwijs voor). Vrijwel alle leerkrachten rekenen de zorg voor kinderen met ADHD dan ook gewoon tot hun taken. Dan is het wel van belang dat de leerkracht - gesteund door specifieke schoolbegeleiders - voldoende kennis heeft om een kind met ADHD voldoende te begeleiden.

Wat doet ADHD met de leerling zelf?
Een kind met ADHD ervaart dit vaak ook zelf als een last. Veel kinderen schamen zich ervoor dat ze ADHD hebben en vinden het vervelend als andere kinderen dit weten. Kinderen met ADHD komen op school sneller in een sociaal isolement. Ze hebben moeite met het aangaan en/of onderhouden van vriendschappen en hebben daar dus wat hulp en geduld van anderen bij nodig.

Welke gedragsproblemen komen voor?
Kinderen met ADHD vormen vaak een stoorzender in de klas. Ze zijn hyperactief, snel afgeleid en de prestaties vallen (mede daardoor) tegen. De concentratieproblemen doen zich vooral voor bij 'saaiere' activiteiten waarbij ze (lang) stil moeten zitten. Afwisseling in werkvormen en afdoende uitdaging zijn dan ook noodzakelijk. Anders kunnen zich al snel gedragsproblemen voordoen, zoals ruzie met klasgenoten in de pauzes.

Kunnen de andere kinderen helpen?
Kinderen met ADHD hebben een minder goed kortetermijngeheugen, waardoor zij maar één opdracht tegelijk kunnen onthouden. Ook hebben zij moeite met planning, timing en organisatie, waardoor zij bijvoorbeeld hun werk niet op tijd afhebben. Extra begeleiding, ook door klasgenootjes, kan dan helpen.

Hoe zit het met andere leerstoornissen?
Ongeveer een kwart van de kinderen met ADHD heeft een bijkomende leerstoornis, zoals dyslexie (woordblindheid) of dyscalculie (rekenstoornis). Specifieke leerstoornissen worden meestal pas vastgesteld aan het eind van groep 3 of in groep 4. Hoe eerder specifieke begeleiding bij schrijven, lezen of rekenen start, hoe beter. Dus: als de diagnose ADHD is gesteld, is het altijd nuttig om ook meteen te checken of er ook een leerstoornis is. Als ADHD al wel met succes wordt behandeld, maar het kind maakt toch te weinig vorderingen op school, dan kan er sprake zijn van een bijkomende leerstoornis. Ouders en leerkrachten moeten daar dus alert op zijn!

Wat te doen bij de overgang naar het Voortgezet Onderwijs?
Leer- en gedragsproblemen zijn in het Voortgezet Onderwijs evengoed een probleem als in het Basis Onderwijs. Op de middelbare school spijbelen kinderen met ADHD vaker en/of maken hun school niet af. Ook zijn er vaak sociale problemen, zoals risicovol of crimineel gedrag, agressie of verslaving. Kinderen met ADHD roken en drinken bijvoorbeeld vaker of eerder dan andere kinderen. Professionele begeleiding is dan noodzaak. In de overgang van Basisonderwijs naar Voortgezet onderwijs, is daarom een goede overdracht en toelichting nodig aangaande eventuele ADHD-verschijnselen.